طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده و خبر اجرای آن در استان‌های مختلف کشور، نگرانی‌ها و پرسش‌های زیادی برای رانندگان ایجاد کرده است. اما آیا با حذف کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها، سهمیه بنزین خودروها هم حذف می‌شود؟ رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند چگونه باید بنزین بزنند؟ آیا قیمت بنزین تغییر می‌کند و سهمیه جبرانی به چه افرادی تعلق می‌گیرد؟
بر اساس اظهارات محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، تاکنون کارت‌های آزاد جایگاه‌ها در ۱۲ استان جمع‌آوری شده و این روند قرار است طی هفته‌های آینده در استان‌های دیگر نیز ادامه پیدا کند. همچنین برای برخی گروه‌های شغلی از جمله معلمان، صیادان و کادر درمان، سهمیه جبرانی در نظر گرفته شده است. در ادامه، آخرین جزئیات طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها و تأثیر آن بر سهمیه بنزین خودروها را بررسی می‌کنیم.
آخرین خبر از جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها چیست؟
در روزهای اخیر، طرح ساماندهی کارت‌های اضطراری سوخت وارد مرحله جدیدی شده است. طبق گزارش منتشرشده از اظهارات معاون اجرایی رئیس‌جمهور در ۲۲ آبان ۱۴۰۵، تاکنون کارت‌های آزاد جایگاه‌ها در ۱۲ استان جمع‌آوری شده‌اند و دولت قصد دارد اجرای این طرح را به‌تدریج به سایر استان‌ها نیز گسترش دهد.
هدف اعلام‌شده از اجرای این برنامه، کاهش قاچاق سوخت، مدیریت مصرف بنزین و افزایش نظارت بر نحوه توزیع فرآورده‌های نفتی است.
با اجرای این طرح، استفاده از کارت سوخت شخصی خودرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و رانندگان باید هنگام مراجعه به جایگاه‌های مشمول، کارت سوخت خودروی خود را همراه داشته باشند.
نکته مهم این است که جمع‌آوری کارت آزاد جایگاه به معنای حذف کارت سوخت شخصی یا لغو خودکار سهمیه ماهانه خودروها نیست.
کارت سوخت جایگاه‌ها در کدام استان‌ها جمع‌آوری شده است؟
اجرای طرح جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌ها به‌صورت مرحله‌ای انجام شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از روند اجرای طرح، استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی از مناطق ابتدایی اجرای آن بوده‌اند. سپس استان‌های دیگری نیز به این طرح اضافه شده‌اند.
در گزارش ۲۲ آبان معاون اجرایی رئیس‌جمهور، تعداد استان‌های دارای طرح جمع‌آوری کارت آزاد ۱۲ استان اعلام شده است؛ با این حال، برخی گزارش‌های رسانه‌ای تعداد مناطق مشمول را ۱۱ استان ذکر کرده‌اند.
بنابراین، برای اطلاع از وضعیت دقیق هر شهر و جایگاه، باید اطلاعیه‌های جدید شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی را ملاک قرار داد. نمی‌توان صرفاً بر اساس یک فهرست قدیمی، وضعیت تمام جایگاه‌های یک استان را یکسان دانست.
آیا سهمیه بنزین خودروها با جمع‌آوری کارت جایگاه حذف می‌شود؟
خیر. جمع‌آوری کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها به‌خودی‌خود به معنای حذف سهمیه بنزین خودروها نیست.
این دو موضوع با یکدیگر تفاوت دارند:
- کارت سوخت شخصی: کارتی است که به خودرو اختصاص دارد و سهمیه سوخت آن از طریق این کارت قابل استفاده است.
- کارت سوخت آزاد جایگاه: کارتی است که در اختیار جایگاه‌دار قرار دارد و رانندگان در شرایط مختلف برای سوخت‌گیری از آن استفاده می‌کنند.
هدف طرح جدید، کاهش وابستگی به کارت‌های آزاد و افزایش استفاده از کارت‌های شخصی است.
در نتیجه، رانندگانی که کارت سوخت معتبر و فعال دارند، نباید صرفاً به دلیل جمع‌آوری کارت آزاد جایگاه تصور کنند سهمیه ماهانه آنها از بین رفته است.
آیا قیمت بنزین با حذف کارت سوخت جایگاه‌ها افزایش پیدا می‌کند؟
یکی از نگرانی‌های اصلی مردم، احتمال افزایش قیمت بنزین هم‌زمان با جمع‌آوری کارت‌های آزاد است.
اما باید بین تغییر روش سوخت‌گیری و تغییر قیمت بنزین تفاوت قائل شد.
در خبر اعلام‌شده درباره جمع‌آوری کارت‌های جایگاه‌ها، تغییر جدیدی در نرخ بنزین اعلام نشده است. بنابراین، صرف اجرای این طرح را نمی‌توان به معنای افزایش قیمت بنزین یا حذف سهمیه‌های قبلی دانست.
همچنین سهمیه جبرانی اعلام‌شده برای برخی گروه‌های شغلی، موضوعی جداگانه از تغییر قیمت بنزین است.
برای اطلاع از هرگونه تغییر در نرخ‌ها یا میزان سهمیه، اطلاعیه رسمی دولت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ملاک خواهد بود.
سهمیه جبرانی بنزین به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
یکی از نکات مهم در خبر جدید جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها، پیش‌بینی سهمیه جبرانی برای بعضی گروه‌های شغلی است.
طبق اظهارات منتشرشده از معاون اجرایی رئیس‌جمهور، سه گروه زیر در این برنامه مورد توجه قرار گرفته‌اند:
۱. معلمان
معلمان به دلیل رفت‌وآمد روزانه به مدارس و مراکز آموزشی، یکی از گروه‌هایی هستند که برای آنها سهمیه جبرانی پیش‌بینی شده است.
۲. صیادان
فعالیت شغلی صیادان به رفت‌وآمد و استفاده از وسایل نقلیه وابسته است. به همین دلیل، این گروه نیز در فهرست مشمولان احتمالی حمایت سوختی قرار گرفته‌اند.
۳. کادر درمان
پزشکان، پرستاران و سایر کارکنان حوزه سلامت نیز در میان گروه‌هایی قرار دارند که برای آنها سهمیه جبرانی در نظر گرفته شده است.
البته هنوز جزئیات اجرایی این سهمیه، از جمله میزان دقیق بنزین، شرایط مشمولان، مدارک لازم و زمان تخصیص آن به‌صورت کامل اعلام نشده است. بنابراین، نمی‌توان رقم مشخصی را به‌عنوان سهمیه قطعی این گروه‌ها اعلام کرد.
اگر کارت سوخت شخصی نداشته باشیم، چگونه بنزین بزنیم؟
با محدود شدن استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند باید برای دریافت کارت یا پیگیری وضعیت آن اقدام کنند.
اگر کارت سوخت خود را گم کرده‌اید، هنوز برایتان صادر نشده یا به هر دلیل به آن دسترسی ندارید، بهتر است وضعیت درخواست خود را از مسیرهای رسمی پیگیری کنید.
چند توصیه مهم برای رانندگان:
- پیش از مراجعه به جایگاه، از همراه داشتن کارت سوخت شخصی اطمینان حاصل کنید.
- اگر کارت سوخت مفقود شده است، درخواست صدور کارت المثنی را از مسیر رسمی ثبت کنید.
- اگر درخواست کارت داده‌اید اما هنوز آن را دریافت نکرده‌اید، وضعیت صدور و ارسال را پیگیری کنید.
- هنگام سفرهای بین‌شهری، احتمال تفاوت شرایط سوخت‌گیری در مناطق مختلف را در نظر بگیرید.
- برای اطلاع از شرایط اضطراری سوخت‌گیری، از مسئولان جایگاه و شرکت ملی پخش راهنمایی بگیرید.
نکته مهم این است که نحوه سوخت‌گیری افراد فاقد کارت شخصی در تمام مناطق مشمول هنوز به‌صورت یکسان و کامل اعلام نشده است.
آیا سهمیه بنزین ذخیره می‌شود؟
موضوع ذخیره سهمیه بنزین نیز برای رانندگانی که قصد سفر دارند اهمیت زیادی دارد.
بر اساس مقررات اعلام‌شده برای سهمیه نرخ اول، امکان ذخیره سهمیه استفاده‌نشده تا سقف سه ماه و حداکثر ۱۸۰ لیتر وجود دارد.
به این ترتیب، اگر مالک خودرو در یک ماه از تمام سهمیه نرخ اول خود استفاده نکند، می‌تواند بخشی از سهمیه باقی‌مانده را برای ماه‌های بعد ذخیره کند.
البته شرایط ذخیره‌سازی برای تمام نرخ‌های بنزین یکسان نیست و نباید مقررات سهمیه نرخ اول را به سهمیه‌های دیگر تعمیم داد.
آیا طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها به تهران هم می‌رسد؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار رانندگان، وضعیت تهران و شهرهای بزرگ است.
اجرای طرح در کشور به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود و اعلام جمع‌آوری کارت‌های آزاد در تعدادی از استان‌ها به معنای اجرای هم‌زمان آن در تمام شهرها نیست.
در برخی گزارش‌های منتشرشده درباره اجرای طرح، تهران فعلاً از جمع‌آوری کامل کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها مستثنا دانسته شده و به‌جای آن، طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه دنبال می‌شود.
با این حال، با توجه به برنامه اعلام‌شده دولت برای گسترش طرح، رانندگان تهرانی نیز بهتر است کارت سوخت شخصی خود را همراه داشته باشند و اخبار رسمی را دنبال کنند.
هدف دولت از جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌ها چیست؟
مهم‌ترین دلیل اعلام‌شده برای اجرای این برنامه، جلوگیری از قاچاق سوخت و کنترل دقیق‌تر میزان مصرف بنزین است.
استفاده گسترده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها باعث می‌شود اطلاعات مربوط به مصرف سوخت به اندازه کارت‌های شخصی قابل ردیابی نباشد.
با افزایش استفاده از کارت‌های سوخت شخصی، امکان ثبت دقیق‌تر میزان سوخت‌گیری و شناسایی الگوهای مصرف فراهم می‌شود.
از طرف دیگر، اجرای موفق این طرح به آماده بودن زیرساخت‌ها، صدور به‌موقع کارت‌های سوخت و پیش‌بینی راهکار مناسب برای افرادی که کارت شخصی ندارند بستگی دارد.
جمع‌بندی؛ رانندگان بعد از جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها چه کار کنند؟
طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها در آبان ۱۴۰۵ وارد مرحله تازه‌ای شده و طبق اعلام معاون اجرایی رئیس‌جمهور، تاکنون در ۱۲ استان اجرا شده است. همچنین قرار است این روند طی هفته‌های آینده در مناطق دیگری از کشور ادامه پیدا کند.
با وجود این تغییر، جمع‌آوری کارت آزاد جایگاه به معنای حذف خودکار سهمیه بنزین خودروها یا افزایش قطعی قیمت بنزین نیست. برای معلمان، صیادان و کادر درمان نیز سهمیه جبرانی پیش‌بینی شده، اما جزئیات میزان و نحوه تخصیص آن هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است.
به رانندگان توصیه می‌شود کارت سوخت شخصی خود را هنگام مراجعه به جایگاه همراه داشته باشند و برای اطلاع از تغییرات جدید، اطلاعیه‌های شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی را دنبال کنند.
این گزارش در صورت انتشار جزئیات جدید درباره استان‌های مشمول، سهمیه جبرانی و نحوه سوخت‌گیری به‌روزرسانی خواهد شد.