وقتی نام شهر مشهد به میان میآید، نخستین تصویری که در ذهن نقش میبندد آرامش بارگاه حرم امام رضا(ع) است؛ اما این روزها، در سایه زیارت، بازاری در جریان است؛ بازار چندمیلیاردی لیدرها و دلالان درمانی در مشهد. خیابانهای پر رفتوآمد عارف، پرستار و پاستور حالا تبدیل به گذرگاهی شدهاند که گاهی اوقات در آن صدای عربی و کردی و حتی گرجی بیشتر از فارسی شنیده میشود. در همین خیابانهاست که لیدرها با استایل و تیپ مرتب و گوشیهای آخرین مدلشان، بیماران را به سمت کلینیکهایی هدایت میکنند که گاه بیش از درمان، تشنه دلارند.
| مورد | رقم یا وضعیت |
|---|---|
| رشد ورود بیماران خارجی (۶ ماهه) | ۲۷ درصد |
| درآمد مشهد از گردشگری سلامت | حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان |
| تعداد لیدرهای فعال در مشهد | ۳ تا ۴ هزار نفر |
| افراد آموزشدیده و دارای کارت | ۱۵۰۰ نفر |
| پورسانت لیدرها برای هر بیمار | ۳۰ تا ۵۰ درصد هزینه درمان |
| ظرفیت درآمدی واقعی ایران | ۵ میلیارد دلار |
| درآمد فعلی | کمتر از ۱ میلیارد دلار |
در سایه این هیاهو، کسانی که روزی برای زیارت میآمدند، امروز با بینی چسبخورده یا سر پانسمانشده از مشهد خارج میشوند. «هم زیارت، هم درمان، هم زیبایی»؛ شعاری که میان مسافران عراقی و کویتی مثل یک ویروس واگیردار پخش شده است. کافی است یک مسافر، از ایران با دماغی تازه و چانهای باریک برگردد تا چند نفر دیگر را هم مشتاق کند. پشت پرده این روند اما، لیدرهایی هستند که ۳۰ درصد پورسانت میگیرند و گاهی حتی دو برابر قیمت واقعی خدمات را از بیمار خارجی طلب میکنند. لازم به ذکر است شما میتوانید در سایت بهترین در مشهد لیست معتبرترین و بهترین کلینیک های زیبایی مشهد را مشاهده کنید.

در ظاهر همهچیز مرتب و خوب است؛ کلینیکها شیک، پذیرشها عربیدان و پزشکان نامآشنا. اما زیر این شیشه تمیز، جریان پولی آغاز میشود که نه در سامانه رسمی ثبت میشود و نه در حساب کسی دقیق دیده میشود. لیدرهای حرفهای حتی تیم زیر دست دارند و به گفته بعضیها، شبکهای شبیه مافیای زیرزمینی را اداره میکنند. با هر بیمار، چند میلیون تومان نصیب آنها میشود؛ سودی که از راهنمایی ساده بیمار به یک اتاق درمان شروع میشود تا بستن قراردادهای سنگین با کلینیکها ادامه پیدا میکند.
از طرف دیگر وزارتخانهها و نهادهای دولتی در یک رقابت بینتیجه گرفتار شدهاند؛ وزارت بهداشت از یک طرف، میراث فرهنگی از طرف دیگر، امور خارجه هم وسط میدان. هرکدام کار خودشان را میکنند و نتیجهاش آمارهای متناقض، سردرگمی گردشگران و خروج بیماران به کشورهای رقیب است. عربستان، قطر، ترکیه و عمان با برنامهریزی دقیق، بخشی از سهم ایران را قبضه کردهاند و ایران هنوز درگیر تعیین اینکه «چه کسی متولی است؟».
چرا گردشگری سلامت مشهد رو به بحران است؟
یک نگاه کوتاه به پشتپرده صنعت زیبایی و درمان در مشهد نشان میدهد:
- دلالان خارجی (بخصوص عراقیها) درآمدهای ارزی را جمع میکنند و از کشور خارج میکنند.
- عدم هماهنگی وزارتخانهها باعث سردرگمی بیماران و سختشدن صدور ویزا شده است.
- کلینیکها برای سود بیشتر، تمرکز خود را بر بیماران خارجی گذاشتهاند و برخی کیفیت خدمات داخلی افت کرده است.
- وجود لیدرهای غیرمجاز گاهی بیماران را به مراکز غیرتخصصی و بیکیفیت میبرند.
- آمارهای جعلی و متفاوت باعث شده تحلیل دقیقی از وضعیت واقعی وجود نداشته باشد.
با آغاز طرح جدید ساماندهی لیدرها، امیدی ایجاد شده؛ هزار و پانصد نفر کارت گرفتهاند و قرار است دلالان غیرمجاز تحت پیگرد قرار گیرند. اما هنوز هم بسیاری معتقدند که حجم واقعی گردش مالی این شبکه آنقدر بزرگ است که متوقف کردن آن به این راحتیها نیست. وقتی یک لیدر برای معرفی یک بیمار ۶ هزار دلاری، ۳۰ تا ۵۰ درصد سهم میگیرد، چه کسی به این پول راحت پشت پا میزند؟
در حالی که مشهد میتواند دوباره به «بهشت درمان خاورمیانه» تبدیل شود، نبود مدیریت یکپارچه، طمع دلالان و ضعف زیرساختهای نظارتی باعث شده که این صنعت «پولساز»، خودش نیازمند درمان شود.
متن فوق ریپورتاژ آگهی بوده و سایت آگاهی بخش نسبت به محتوا و خدمات مسئولیتی ندارد.
