حسین دارابی امسال در جشنواره چهل و سوم فیلم فجر با فیلم خدای جنگ به برش خاصی، دورادور به زندگی شهید حسن طهرانی مقدم میپردازد. در این مقاله از سایت آگاهی بخش به متن و حواشی این فیلم میپردازیم.
بیوگرافی بازیگران سریال بلیط یک طرفه ( فیلم محصول ایران و ترکیه)
خلاصه داستان فیلم خدای جنگ
فیلم خدای جنگ روایتی از یک اتفاق واقعی و مهم معاصر در حوزه پیشرفتهای موشکی ایران را به تصویر کشیده است. طبق شنیدههای قدیمی، خدای جنگ عنوانی است که آمریکاییها به موشکی که ایران در زمان جنگ تحمیلی با اتکا بر توان داخلی تولید کرد، دادند.
بازیگران و عوامل فیلم خدای جنگ
- ساعد سهیلی، حسین سلیمانی، پیام احمدینیا، نادر فلاح، داریوش کاردان، مهدی حسینی، مهدی فریضه، پیمان پورنیکدست، دانیال نوروش، علی دلپیشه، آزاده سیفی، عبدالرضا نصاری، بهارداورزنی، محمد رضا سروستانی، هومن دارابی و عمار شلق از بازیگران این فیلم هستند.
- سومین ساخته حسن دارابی پس از دو اثر ملتهب «مصلحت» و «هناس»، به یک رویداد مهم زندگی شهید حسن طهرانیمقدم پرداخته است. با توجه به سابقه اجرایی که از دارابی سراغ داریم و البته وسواس بالای او در پرداخت سوژههای حساس، از هماکنون خدای جنگ را باید یکی از آثار قابلتوجه این دوره لحاظ کنیم.
- فیلم خدای جنگ به تهیهکنندگی سعید سعدی تولید شده و محمدرضا شفاه طراح این پروژه است. سایر عوامل این فیلم عبارتند از؛ نویسنده: احسان ثقفی، مدیر فیلمبرداری: سعید براتی، تدوین: سیاوش کردجان، طراح صحنه: بهزاد جعفری طادی، دستیار اول کارگردان: رضا کشاورزی، مدیر برنامهریزی: سجاد دینپرست، آهنگساز: مسعود سخاوتدوست، طراح چهرهپردازی: شهرام خلج، مدیر صدابرداری: حسین بشاش، طراحی وترکیب صدا: حسین ابوالصدق، طراح جلوههای ویژه بصری: محمد برادران، طراح لباس: بهزاد آقابیگی و عکاس: مهرداد امینی.
حاشیههای فیلم خدای جنگ
- ساسان فلاح فر از مستندسازان شناخه شده هم فیلم سینمایی درباره این شخصیت میسازد. این فیلم «بی پایان» نام دارد و روایتی از زندگی شهید طهرانیمقدم است و نقش اصلی را حمید ابراهیمی بازی میکند.
- فیلم سینمایی «بی پایان» نیز اقتباسی آزاد از یک ماجرای واقعی در رابطه با یکی از پروژههای مهم سرلشکر شهید حسن طهرانیمقدم است؛ که در محدوده محل شهادت او فیلمبرداری میشود.
- این فیلم تقریبا در سکوت خبری ساخته شده و پس از پایان فیلمبرداری در شهرک سینمایی دفاعمقدس، وارد مراحل فنی شد.
- در فیلم سینمایی «خدای جنگ» هیچ بازیگری کاراکتر شهید طهرانی مقدم را بازی نمیکند و روایت خاصی از این شهید دارد.
- در این فیلم ساعد سهیلی نقش یکی از همرزمان شهید طهرانیمقدم را بازی میکند.
واکسین گارداسیل تولید داخل: بررسی جامع مزایا و چالشها
نقد و بررسی منتقدان درباره فیلم خدای جنگ
حمیدرضا محمدی:
- خدای جنگ نهتنها از نخستین فیلم حسین دارابی؛ «مصلحت»، که از دو ساختۀ شخصیتمحور پیشین سازمان اوج؛ «غریب» (دربارۀ شهید محمد بروجردی) و «مجنون» (دربارۀ شهید مهدی زینالدین) هم ضعیفتر است و بیننده را به این فکر رهنمون میسازد که «ایستاده از غبار» کجا و «خدای جنگ» کجا! فیلمی که قرار است دربارۀ شهید حسن طهرانیمقدم باشد، بیروح و باسمهای است و از نظر منطق داستانی و روابط علی و معلولی پراشکال است. داستان طوری پیش میرود و تداعیهایی که برای قهرمان فیلم نشان میدهد، طوری است که انگاری او موشک ساخت تا انتقام بگیرد!
- بهخصوص که مرگ همسرش را مدام به رخ تماشاگر میکشاند و حتی معلوم نیست چرا فیلم ناگهان با انفجار شروع شد و همان دوباره جلوتر تکرار شد.ساعد سهیلی در این نقش، سرد است. طعمی ندارد. بیتفاوتی از چشماناش بیرون میزند. و از آن بدتر عربیِ مضحکی است که صحبت میکند. از آنسو داریوش کاردان هم چهرهپردازی متفاوتی دارد هم بازی قابل قبولی. موسیقی مسعود سخاوتدوست هم البته، بهویژه در سکانس مرگ نرگس، تأثیرگذار قوام یافته است.
- در پرداخت هم ایرادها دارد؛ بیت امام در آن زمان دیگر آجری نبود و انگار قرار بوده فقط آن عکس مشهور بازسازی شود، در آن زمان کرمانشاهی در کار نبود و باختران بود و هتل استقلال، پارسیان نداشت! دیگر دزدی از خانۀ فرمانده لیبیاییهاست که بیمعنی است اما فیلم اگر همان را هم نداشت، بیتعلیق بود. با وجود این، اطلاعاتی که فیلم دربارۀ حضور مستشاران لیبی در ایران میدهد، جدید و جالب توجه است و البته فرماندهشان که خوب از پس ایفای نقشاش برآمد.
۳ نکته از فیلم:
- قهرمانِ بیروح
- مستشاران لیبی
- «ایستاده در غبار» کجا و «خدای جنگ» کجا!
سهامالدین بورقانی
- بیشتر فیلمهایی که در جشنواره امسال شرکت کردهاند سکانسهای طولانی و بدون کارکرد دارند. ظاهراً کارگردانها دلشان نیامده با سخاوت بیشتری سر میز تدوین بنشینند؛ برای همین است که فیلمها طولانی و ملالانگیز شدهاند.
- «خدای جنگ» هم از این قاعده مستثنی نیست و علیرغم اینکه کارگردان میتوانست با توجه به ظرفیتهای موضوعِ شکلگیری صنعت موشکی ایران، گرههای داستانی و شخصیتهای چالشیای را وارد قصه کند، اما ماحصل همه تلاشهای اغلبْ بیحاصل، اثری با زبان الکن است که میکوشد با لطایفالحیلی خود را مهم جلوه دهد. افکتهای صوتی متعدد، تکنیک زوم سریع و این قبیل کارها، تبدیل به عناصری اضافی در فیلم شدهاند که هم جدیتش را سلب کرده و هم هدف فیلمساز در القای احساسات مورد نظرش به درِ بسته میخورد؛ قربانی نهایی هم ریتم است.
- «خدای جنگ» هم از این قاعده مستثنی نیست و علیرغم اینکه کارگردان میتوانست با توجه به ظرفیتهای موضوعِ شکلگیری صنعت موشکی ایران، گرههای داستانی و شخصیتهای چالشیای را وارد قصه کند، اما ماحصل همه تلاشهای اغلبْ بیحاصل، اثری با زبان الکن است که میکوشد با لطایفالحیلی خود را مهم جلوه دهد. افکتهای صوتی متعدد، تکنیک زوم سریع و این قبیل کارها، تبدیل به عناصری اضافی در فیلم شدهاند که هم جدیتش را سلب کرده و هم هدف فیلمساز در القای احساسات مورد نظرش به درِ بسته میخورد؛ قربانی نهایی هم ریتم است.
- نیمی از زمان فیلم صرف توضیحات بیش از اندازهای درباره چرایی نیاز ما به صنعت موشکی بومی شد که میتوانست موجزتر و تأثیرگذاتر باشد اما ظاهراً کارگردان اصرار داشته همه درخواستهای تهیهکننده را اجابت کند حتی اگر به قیمت تشبیه بعضی از سکانسها به تیزرهای تلویزیونی شود. ناگفته نماند که «خدای جنگ» در میان فیلمهای جنگی ضعیف امسال کیفیت ساخت نسبتاً قابل قبولی داشت اما نه به آن اندازه که از ایرادهای بزرگش چشمپوشی کنیم.
- کمترین انتظاری که از فیلم جنگی میرود این است که حال و هوای جنگ و التهاب را به مخاطب منتقل کند و کاراکترها و قهرمانهایش در مرحله تیپ باقی نمانند. پایان فیلم ایرادی اساسی دارد و ظاهراً خود فیلمساز مغلوب موضوع شده است؛ به همین علت تعداد زیادی از تماشاگران سالن را با پرسش ترک کردند.
۳ نکته از فیلم:
- درجا زدن فیلم تا نیمه
- شخصیتپردازی ضعیف
- تنشها و التهاب دوران جنگ و نیاز شدید کشور به تسلیحات که سوژه فیلم هم هست بهدرستی به تصویر درنیامده است
احسان طهماسبی
- خدای جنگ در تلاش است رویکردی معقولتر و در عین حال ملیتر به موضوعات و حوادث انقلاب داشته باشد. در این فیلم چندان خبری از تانک و میدان نبرد و سرباز عراقی و … نیست. موضوع اصلی فیلم، موشک و دست یافتن به تکنولوژی ساخت آن است و هدفش تجلی شعار ما میتوانیم. به واسطه موضوع و داستان فیلم، خدای جنگ مخاطب را به یاد اوپنهایمر انداخته و به جای نمایش جنگ، به مسائل و مصائب پشت جنگ پرداخته و اهمیت علم را مورد توجه قرار میدهد.
- در این بین فیلم به طرح داستان تاریخی اهدای موشک توسط لیبی به ایران (که داستان مغفول ماندهای در فیلمهای ایرانی بوده است) اشاره میکند و اندیشهها و انگیزههای این اقدام را نیز مورد بررسی قرار میدهد. خدای جنگ در قیاس با سایر فیلمهای ارگانی این جشنواره که با بودجههای دولتی ساخته شده است، اثر قابل قبولتری بوده و با وجود مشکلاتی که در فیلم وجود دارد، اثر بهتری در کارنامه حسین دارابی (که فیلمهای ایدئولوژیکی همچون مصلحت و هناس را در کارنامه دارد) بوده است.
سید مهرزاد موسوی
- فیلم خدای جنگ را اگر به نسبت بقیه فیلمهای جنگی و ارگانی جشنواره فیلم فجر قیاس کنیم، فیلم درخور و بهتری است؛ هم ریتم خوبی (به نسبت) دارد و هم ماجرای درگیرکنندهتری. دوز احساساتگرایی هم اگرچه بالاست ولی بیشتر به بافت داستانی میخورد. اما اگر این «نسبیت» را از فیلم بگیریم چه؟
- خدای جنگ در تزریق احساسات بسیار کند عمل میکند، دلیلش را از اقتدارگرایی (که احتمالا برای این ساخته شده است) به انتقامگرایی کاهش میدهد، تلاش دانشمندان ایرانی را در حد چند پلان کوتاه و سریع به نمایش میگذارد و در عوض تایم زیادی را به یک دزدی خندهدار اختصاص میدهد. چرا؟ چون برای نمایش رفع مشکلات موشکی، الکن است و برای حفظ مخاطب، به چنین تعلیق باسمهای نیاز دارد. یعنی بهجای فوکوس روی «دلیل»ی که فیلم برایش بودجه گرفته و ساخته شده است، سراغ جزئیاتی میرود که از هدف اصلی دورش میکند.
- با این همه، فیلم خدای جنگ قابل دیدن و دنبال کردن است و بهترین محصول ارگانی امسال در جشنواره است. و یک سوال از سازندگان: فقط پرتاب موشک مهم است؟ اینکه کجا اصابت میکند اهمیت ندارد؟ آن هم برای کسی که مختصات محله لیبیاییها هم براش مهم است؟ و امان از گروه احمق لیبی!
۳ نکته از فیلم:
- افکتهای صوتی زیاد فیلم که میخواهد زور بزند و به مخاطب بفهماند اینجا مهم است، دقت کن!
- موسیقی پرحجم در برخی سکانسها که جای اثرگذاری، آزارنده میشود
- بازی سهیلی استاندارد خوبی دارد ولی کمتر از توقع است
محمد جلیلوند
- جمع شدن یک گروه در دل جنگ برای انجام ماموریتی سخت که در ابتدا نشدنی هم به نظر می رسد، ایده همچنان جذاب و امتحان پس داده ای است که حسین دارابی در فیلم (خدای جنگ) از آن بهره گرفته است. احسان ثقفی در فیلمنامه خدای جنگ سراغ الگوی شخصیت محور رفته و با تکیه بر جوانی به نام ابراهیم قصه خود را شکل می دهد.
- حسین دارابی در مقام کارگردان تا حدود زیادی موفق عمل کرده و فیلم شسته رفته ای را روانه پرده سینما کرده که اجزای آن تعامل خوبی با یکدیگر دارند. از تدوین تا فیلمبرداری و موسیقی که این آخری حجم بیش از اندازه ای دارد.
۳ نکته از فیلم:
- سرانجام یک بازی درخشان از ساعد سهیلی
- استفاده درست از کلیشه های آشنا در خلق قهرمان
- بدمن های ضعیف و سطح پایین در قالب نظامی های اهل لیبی