مطالعهای از دانشگاه مکگیل نشان داده است که انجام بازیهای تمرینی مغز مانند BrainHQ میتواند تولید استیلکولین — ماده شیمیایی مرتبط با حافظه، تمرکز و یادگیری — را افزایش دهد. این کشف میتواند گامی مؤثر برای پیشگیری از افت شناختی و آلزایمر باشد. در ادامهی این مقاله از سایت خبری آگاهی بخش همراه باشید.
کاهش عملکرد مغز با افزایش سن؛ راهحلی ساده اما علمی
با بالا رفتن سن، عملکرد شناختی مغز بهطور طبیعی کاهش مییابد؛ حتی در افرادی که دچار زوال عقل یا آلزایمر نیستند. حالا پژوهشی تازه نشان داده است که تمرینهای شناختی هدفمند میتوانند این روند را کند یا حتی معکوس کنند.
در مطالعهای که توسط دانشگاه مکگیل مونترآل انجام شد، افرادی که از برنامهی تمرینی BrainHQ استفاده کردند، افزایش قابل توجهی در تولید استیلکولین (Acetylcholine) نشان دادند — مادهای شیمیایی که نقشی اساسی در حافظه، توجه و یادگیری دارد.
نتایج مطالعه INHANCE
در این پژوهش که با عنوان INHANCE انجام شد، ۹۲ فرد سالم بالای ۶۵ سال شرکت داشتند. شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند:
- گروه اول تمرینهای شناختی BrainHQ را انجام دادند.
- گروه دوم بازیهای تفریحی معمولی را انجام دادند.
هر دو گروه به مدت ۱۰ هفته، روزی ۳۰ دقیقه تمرین کردند. در پایان، با استفاده از پتاسکن (PET) مشخص شد که گروه BrainHQ حدود ۲.۳ درصد افزایش در تولید استیلکولین در قشر کمربندی قدامی مغز داشتند؛ ناحیهای که برای تمرکز و تصمیمگیری حیاتی است.
در مقابل، گروه کنترل تغییر چشمگیری نشان نداد.
نظر پژوهشگران: تمرین ذهن، تغذیهی شیمیایی برای مغز
دکتر اتین دو ویه-سیدانی، عصبشناس ارشد پروژه، گفت:
«ما همیشه میدانستیم فعالیت ذهنی به مغز کمک میکند، اما حالا برای نخستین بار میبینیم که این تمرینها واقعاً تولید مواد شیمیایی مهم مغز را افزایش میدهند.»
او افزود:
«تمرینهای BrainHQ طوری طراحی شدهاند که سطح دشواری آنها با عملکرد کاربر تنظیم میشود؛ یعنی همیشه در مرز توانایی خود قرار میگیرید. این شبیه چالشی است که مغز در دنیای واقعی تجربه میکند.»
استیلکولین چیست و چرا مهم است؟
هنگام یادگیری موضوعی جدید یا تمرکز روی کار، مغز از استیلکولین برای انتقال پیام بین نورونها استفاده میکند. این ماده باعث افزایش هشیاری و دقت میشود.
با افزایش سن، میزان آن در مغز حدود ۲.۵ درصد در هر دهه کاهش مییابد. کاهش این ماده در بسیاری از انواع زوال عقل و آلزایمر مشاهده شده است.
اخبار سلامت در سایت خبری آگاهی بخش
تفاوت بازیهای معمولی با تمرینهای مغزی
به گفتهی دکتر خواکین انگوئرا از دانشگاه کالیفرنیا:
«بازیهای سرگرمکننده مثل سودوکو یا جدول کلمات بیشتر برای تفریح طراحی شدهاند. اما تمرینهای مغزی مانند BrainHQ بهصورت علمی برای تحریک مناطق خاص مغز و افزایش تمرکز ساخته شدهاند.»
در این پژوهش دو تمرین استفاده شد:
- Double Decision (تمرکز همزمان روی مرکز و محیط دید)
- Freeze Frame (تشخیص هدف میان تصاویر مشابه با تأخیر کوتاه)
در مقابل، گروه کنترل بازیهای سادهای مانند سولیتیر و Bricks Breaking Hex را انجام دادند.
محدودیتها و گامهای بعدی
اگرچه نتایج امیدوارکننده است، پژوهش محدودیتهایی دارد:
- بیشتر شرکتکنندگان سفیدپوست و تحصیلکرده بودند.
- برخی از پژوهشگران شرکت Posit Science (سازنده BrainHQ) در مطالعه مشارکت داشتند.
- هزینه اشتراک سالانه BrainHQ حدود ۹۶ دلار است و نیاز به اینترنت دارد.
با این حال، پژوهشگران اکنون در حال انجام مطالعهای جدید برای بررسی تأثیر این تمرینها در افراد با اختلال شناختی خفیف هستند.
آیا غذای چرب باعث ایجاد آکنه می شود؟ حقیقت علمی و تجربه های واقعی
توصیه پایانی متخصصان
دکتر جنیفر پالدورای میگوید:
«مغز هم مانند بدن به ورزش نیاز دارد. برای حفظ سلامت شناختی، باید مغز را به چالش بکشید.»
او همچنین بر اهمیت سبک زندگی سالم تأکید میکند:
- تغذیه متعادل
- ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی در روز
- خواب کافی (۷ تا ۸ ساعت در شب)
- روابط اجتماعی و یادگیری مداوم
«به مغزتان مثل یک اندام حیاتی نگاه کنید. از آن مراقبت کنید، یاد بگیرید و خود را درگیر کارهای جدید و چالشبرانگیز کنید.»
📌 جمعبندی:
این مطالعه نشان میدهد که تمرینهای شناختی هدفمند، مانند بازیهای BrainHQ، میتوانند تولید مواد شیمیایی حیاتی برای حافظه و تمرکز را در مغز تقویت کنند.
نتایج این پژوهش گامی بزرگ در جهت درک علمی اثر واقعی «ورزش ذهن» بر سلامت مغز است.