در دنیایی که اتصال پرسرعت به اینترنت یکی از نیازهای اساسی زندگی دیجیتال است، فناوری ۵G نویدبخش یک انقلاب بزرگ بود. سرعت بالا، تأخیر کم، و امکان اتصال هزاران دستگاه بهصورت همزمان، از جمله وعدههایی بود که این نسل جدید اینترنت با خود آورد.
اما در ایران، بسیاری از کاربرانی که بهسراغ خرید مودم ۵G رفتهاند، تجربهای دور از انتظار داشتهاند. در این مقاله از آگاهی بخش بررسی میکنیم که چرا مودمهای ۵G هنوز در ایران جواب نمیدهند و چه چالشهایی در این مسیر وجود دارد.
۵G چیست و چه چیزی را وعده میدهد؟
فناوری نسل پنجم شبکههای تلفن همراه (5th Generation یا ۵G) بهگونهای طراحی شده که:
- سرعتی تا ۱۰ برابر بیشتر از ۴G ارائه دهد
- تأخیر (latency) را به کمتر از ۱ میلیثانیه برساند
- ظرفیت اتصال همزمان میلیونها دستگاه را فراهم کند
در کشورهای پیشرفته، ۵G نقش مهمی در خودروهای خودران، جراحی از راه دور، اینترنت اشیاء (IoT)، گیمینگ حرفهای و خدمات ابری داشته است.
وضعیت پوشش ۵G در ایران
بر اساس اطلاعات وزارت ارتباطات و اپراتورهای ایرانی:
- تنها برخی مناطق محدود شهری تحت پوشش آزمایشی ۵G هستند
- توسعه زیرساختهای ۵G بسیار کند پیش میرود
- اکثر سایتهای رادیویی هنوز به ۴G یا حتی ۳G وابستهاند
- بسیاری از “آنتنهای ۵G” تنها ارتقاء نرمافزاری هستند، نه سختافزاری واقعی
بنابراین، مودم ۵G وقتی به شبکهای متصل نشود که واقعاً ۵G باشد، نمیتواند عملکرد خاصی فراتر از ۴G ارائه دهد.
دلایل اصلی عدم موفقیت مودمهای ۵G در ایران
1. نبود پوشش سراسری ۵G
بزرگترین مشکل، نبود زیرساخت واقعی و گسترده ۵G در ایران است. بیشتر اپراتورها فقط چند سایت آزمایشی در تهران، مشهد یا شیراز دارند. اگر خارج از این محدوده باشید، مودم شما فقط به شبکه ۴G یا LTE متصل میشود.
2. مشکل در واردات مودمهای ۵G واقعی
اکثر مودمهایی که در بازار ایران بهنام “۵G” فروخته میشوند:
- یا نسخههای چینی محدودشده هستند
- یا از باندهای فرکانسی پشتیبانی نمیکنند که در ایران فعالاند
- یا اساساً مودمهای ۴.۵G ارتقاءیافته هستند که به اسم ۵G فروخته میشوند
3. عدم پشتیبانی اپراتورها
حتی اگر مودم شما واقعی و شبکه موجود باشد، باز هم مشکلاتی مثل:
- عدم شناسایی سیمکارت توسط مودم
- فعال نبودن APN مناسب
- محدودیتهای پهنای باند یا سیاستهای ترافیکی
باعث میشود تجربهی اینترنت ۵G واقعی را نداشته باشید.
4. نرخ بالای نویز و تداخل فرکانسی
در برخی مناطق شهری ایران، به دلیل تراکم آنتنهای مخابراتی قدیمی و نویز محیطی، فرکانسهای لازم برای ۵G دچار تداخل شدید هستند. این تداخل باعث کاهش سرعت، ناپایداری اتصال و سوئیچ خودکار به شبکههای کندتر میشود.
تجربه واقعی کاربران ایرانی از مودمهای ۵G
بررسی فرومهای فناوری، نظر کاربران در دیجیکالا و گروههای تخصصی تلگرام نشان میدهد که:
- بسیاری پس از خرید مودم ۵G، به هیچ تفاوت محسوسی نسبت به ۴G نرسیدهاند
- برخی مجبور شدهاند از تنظیمات دستی برای اتصال به شبکه استفاده کنند
- کاربران حرفهای برای گرفتن نتیجه، به سراغ اتصال مستقیم از طریق گوشیهای ۵G رفتهاند، نه مودم
آیا خرید مودم ۵G در ایران منطقی است؟
در حال حاضر، خیر. اگرچه برخی برندها (مانند هوآوی، ZTE و شیائومی) مودمهای ۵G قابل قبولی دارند، اما تا زمانی که:
- پوشش شبکه در ایران گسترده نشود
- اپراتورها باندهای واقعی ۵G را فعال نکنند
- تعرفهها و سیاستهای مصرف عادلانه نشود
خرید مودم ۵G صرفاً یک هزینه اضافه با بازده کم خواهد بود.
آینده اینترنت ۵G در ایران
وزارت ارتباطات اعلام کرده که توسعه ۵G در دستور کار است، اما کارشناسان میگویند:
- تا سال ۱۴۰۶ نباید انتظار پوشش کامل سراسری داشت
- هزینه بالای تجهیزات، تحریمها و ناپایداری بازار واردات، موانع اصلی هستند
- ورود جدی ۵G به ایران نیازمند سرمایهگذاری خصوصی، سیاستگذاری دقیق و مشارکت بینالمللی است
نتیجهگیری
در شرایط فعلی، مودمهای ۵G در ایران جواب نمیدهند چون پیشنیازهای فنی و زیرساختی آن هنوز فراهم نشده. کاربران باید آگاه باشند که خرید این مودمها بدون درک کامل از وضعیت شبکه، منجر به تجربهای ضعیف و ناکارآمد میشود.
پیشنهاد میشود تا پیش از توسعه واقعی شبکه ۵G در ایران، از مودمهای ۴G پیشرفته با کیفیت بالا استفاده شود و سرمایهگذاری برای تجهیزات ۵G به تعویق بیفتد.