طبق اطلاعات بدست آمده تیم آگاهی بخش در تاریخ ۱۷ مارس ۲۰۲۵، بانک خلق چین بهطور رسمی اعلام کرد که جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد و سیستم تسویه مرزی یوان دیجیتال (CIPS – Cross-Border Interbank Payment System) بهطور کامل به ۱۰ کشور عضو آسهآن و ۶ کشور خاورمیانه متصل شده است. این تحول بزرگ به این معناست که ۳۸ درصد از حجم تجارت جهانی دیگر از سوئیفت (SWIFT – Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication)، که تحت سلطه دلار آمریکا قرار دارد، عبور نخواهد کرد و مستقیماً وارد “لحظه یوان دیجیتال” خواهد شد.
CIPS: جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد
سیستم سوئیفت که از سال ۱۹۷۳ به عنوان یک شبکه پیامرسان مالی بینالمللی فعالیت داشته، وابستگی زیادی به بانکهای آمریکایی و دلار آمریکا دارد. این سیستم در مواقع تحریمها یا محدودیتهای مالی، کشورهایی مانند ایران، روسیه و چین را تحت فشار قرار داده است.
آیا پیشرفت اقتصادی در شرایط تحریم ممکن است؟ راهکارها، چالشها و نمونههای موفق را بخوانید.
CIPS، که از سوی چین به عنوان جایگزین مستقیم سوئیفت توسعه داده شده، امکان انجام تراکنشهای مالی بینالمللی را با استفاده از یوان دیجیتال فراهم میکند. این سیستم که بر پایه فناوری بلاکچین فعالیت میکند، نه تنها امنیت و سرعت بالایی دارد، بلکه هزینههای تراکنشها را نیز کاهش میدهد.
تحولی در نظام مالی بینالمللی باجایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد
این تغییر اساسی در زیرساختهای پرداخت بینالمللی، که توسط نشریه اکونومیست بهعنوان “نبرد برتون وودز سیستم ۲.۰” توصیف شده است، بهطور چشمگیری معادلات اقتصاد جهانی را بازنویسی میکند. در حالی که سیستم سنتی سوئیفت با تأخیر ۳ تا ۵ روزه در پردازش تراکنشهای بینالمللی مواجه است، پل ارز دیجیتال توسعهیافته توسط چین، زمان تسویه را به ۷ ثانیه کاهش داده است. این تحول در اولین آزمایش بین هنگکنگ و ابوظبی موفقیتآمیز بود، به طوری که یک شرکت توانست پرداخت خود را از طریق یوان دیجیتال به تأمینکننده خاورمیانهای انجام دهد، بدون نیاز به ۶ بانک واسط و با کاهش ۹۸ درصدی هزینه پردازش.
“تحول در نظام مالی جهانی: آینده ارز دیجیتال بریکس و چالشهای پیش رو” 2024
ویژگیهای فنی و پذیرش جهانی
تکنولوژی بلاکچین که در یوان دیجیتال استفاده شده است، علاوه بر کاهش زمان و هزینه تراکنشها، امنیت و شفافیت بیشتری را نیز فراهم میکند. این فناوری امکان ردیابی تراکنشها را فراهم کرده و بهطور خودکار مقررات ضد پولشویی را اعمال میکند. در پروژه “دو کشور، دو پارک” بین چین و اندونزی، بانک صنعتی توانست نخستین پرداخت برونمرزی را از طریق یوان دیجیتال تنها در ۸ ثانیه انجام دهد که ۱۰۰ برابر سریعتر از روشهای سنتی بود.
همین مزیت فنی باعث شده است که ۲۳ بانک مرکزی در سراسر جهان به این سیستم جدید بپیوندند. در میان این کشورها، معاملهگران انرژی خاورمیانه توانستهاند هزینههای تسویهحساب خود را تا ۷۵ درصد کاهش دهند. بر اساس آمارها، حجم تسویه مرزی یوان دیجیتال در کشورهای آسهآن از ۵.۸ تریلیون یوان در سال ۲۰۲۴ عبور کرده است که نسبت به سال ۲۰۲۱ افزایش ۱۲۰ درصدی داشته است. علاوه بر این، کشورهایی مانند مالزی و سنگاپور یوان را در ذخایر ارزی خود قرار دادهاند و تایلند اولین تسویهحساب نفتی خود را از طریق یوان دیجیتال انجام داده است.
تأثیرات جهانی و کاهش نقش دلار آمریکا
جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد و این تحول باعث شده که کشورهای مختلف به دنبال ایجاد سیستمهای جایگزین برای سوئیفت باشند. به عنوان مثال، روسیه سیستم پیامرسانی مالی خود (SPFS – System for Transfer of Financial Messages) را توسعه داده است و تلاش میکند وابستگی خود به سوئیفت را کاهش دهد. علاوه بر این، پروژههایی مانند شبکه جهانی پرداخت دیجیتال (UDPN – Universal Digital Payments Network) در هنگکنگ راهاندازی شدهاند تا بستری مشابه با سوئیفت برای ارزهای دیجیتال ایجاد کنند.
بیتکوین در معاملات نفتی روسیه | تحلیل 2025
تغییرات جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد در بلندمدت میتواند نقش دلار آمریکا را در تجارت بینالمللی کاهش دهد. با توجه به اینکه بیش از ۸۷ درصد از کشورهای جهان سیستم دیجیتال یوان را پذیرفتهاند و مقیاس پرداختهای بینالمللی از طریق یوان دیجیتال از ۱.۲ تریلیون دلار فراتر رفته است، میتوان گفت که چین موفق شده یک شبکه پرداخت جهانی جدید ایجاد کند که بیش از ۲۰۰ کشور را پوشش میدهد.
جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد تاثیر آن بر ایران
ایران به دلیل تحریمهای مالی و بانکی، سالهاست که دسترسی محدودی به سیستم سوئیفت دارد. با این حال، عملیاتی شدن جایگزین سیستم سوئیفت، فرصتی بینظیر برای کشورهایی مانند ایران فراهم کرده است تا وابستگی خود را به دلار آمریکا کاهش دهند و از مسیرهای جدید مالی برای تجارت بینالمللی استفاده کنند.
مزایای جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد برای ایران شامل:
- افزایش دسترسی به بازارهای بینالمللی: با کاهش وابستگی به دلار، ایران میتواند از طریق سیستم یوان دیجیتال، تجارت خود را با کشورهای جنوب شرق آسیا و خاورمیانه گسترش دهد.
- کاهش هزینههای مالی: با توجه به اینکه تسویهحسابها در این سیستم بسیار سریعتر و ارزانتر از سوئیفت انجام میشود، هزینههای اضافی ناشی از واسطههای بانکی بهشدت کاهش خواهد یافت.
- دور زدن تحریمها: این سیستم به ایران اجازه میدهد بدون نیاز به استفاده از دلار، تراکنشهای مالی خود را با سایر کشورها انجام دهد و از محدودیتهای اعمالشده توسط سیستم بانکی تحت سلطه غرب عبور کند.
نشست ارز دیجیتال در کاخ سفید؛ آغاز دوران جدید برای رمزارزها در آمریکا 2025
آینده مالی جهان در دستان چین؟
اکنون که جایگزین سیستم سوئیفت عملیاتی شد، نظام مالی جهانی با تغییرات عمیقی مواجه شده است. چین با توسعه فناوری بلاکچین و گسترش یوان دیجیتال، در حال تعریف مجدد قوانین بازی در اقتصاد بینالمللی است. این تحول نه تنها بر نقش دلار آمریکا تأثیرگذار خواهد بود، بلکه کشورهایی مانند ایران نیز میتوانند از این فرصت برای افزایش تعاملات مالی و اقتصادی خود بهره ببرند.
در حالی که آمریکا همچنان در حال بررسی تأثیرات ارزهای دیجیتال بر نظام مالی خود است، چین با سرعت بالا در حال ایجاد شبکهای جهانی از پرداختهای دیجیتال است که ممکن است در آینده نزدیک به استاندارد جدید پرداختهای بینالمللی تبدیل شود.